Bir çocuk soruyla karşılaştığında aslında iki farklı yol izleyebilir. İlk yol, problemi anlamaya çalışmaktır. Sorunun ne istediğini düşünür, ipuçlarını değerlendirir ve çözüm adımlarını oluşturur. İkinci yol ise cevabı mümkün olduğunca hızlı bulmaya çalışmaktır.
Günümüzde birçok çocuk farkında olmadan ikinci yolu tercih etmeye başlıyor.
Bunun nedeni çoğu zaman tembellik değildir. Çocuklar genellikle doğru cevabın ödüllendirildiği bir sistemin içinde büyür. Doğru yapan başarılı kabul edilir, yanlış yapan ise sonucu düzeltmeye çalışır. Bu nedenle süreç zamanla geri planda kalabilir.
Ancak düşünme becerileri açısından bakıldığında asıl değerli olan şey cevap değil, cevaba giden yoldur.
Bazı çocuklar soruyu görür görmez işlem yapmaya başlar. Henüz problemi tam anlamamış olsa bile sonuca ulaşmaya çalışır. Sorunun neden o şekilde kurulduğunu, hangi bilgilerin önemli olduğunu veya farklı bir çözüm yolu olup olmadığını düşünmeden ilerler.
Bu alışkanlık kısa vadede hız kazandırabilir. Fakat soru yapısı değiştiğinde ya da daha karmaşık düşünme gerektiren durumlarla karşılaşıldığında zorluklar ortaya çıkmaya başlar.
Sonuç odaklı yaklaşım genellikle şu davranışlarla kendini gösterir:
- Soruyu tam okumadan çözmeye başlamak
- Çözüm yolundan çok cevaba odaklanmak
- Farklı yöntemleri değerlendirmemek
- Doğru cevabı bulduktan sonra süreci incelememek
Oysa öğrenmenin büyük bölümü cevapta değil, düşünme sırasında gerçekleşir.
Çocuk bir problemi analiz ederken dikkatini yönetir, bilgileri sıralar, bağlantılar kurar ve karar verir. Bu beceriler yalnızca o soruda değil, gelecekte karşılaşacağı birçok yeni durumda da işe yarar.
Bu nedenle güçlü problem çözücüler genellikle en hızlı cevap verenler değildir. Sorunun içinde kalabilen, düşünmeye zaman ayırabilen ve farklı ihtimalleri değerlendirebilen çocuklardır.
BilsemOnline kullanan aileler zamanla çocuklarının sadece doğru cevaplara değil, çözüm süreçlerine de daha fazla dikkat etmeye başladığını fark edebilir. Bu değişim çoğu zaman akademik sonuçlardan önce düşünme kalitesinde görülür.
Çünkü gerçek gelişim, cevabı bulduğumuz anda değil, o cevaba nasıl ulaştığımızı anlamaya başladığımız anda ortaya çıkar.